کِبِر

۱۲- قلب کسَللیکلَرینینگ اون ایکینجیسی (کِبِر) دیر. کِبِر،اؤزینی باشغَه دان اؤستین گورمَکدیر. اؤزینی اوندان اؤستین گورمَک بیله، قلبی راحَت ادَر. (عُجب)هَم اؤزینی اوندان اؤستین بیلمَکدیر. مُوندَه باشغَه نی غایغیرماز. اؤزینی وَعِبادَت لَرینی خاهلار. کِبِر؛ یامان خُوی دیر. حَرامدیر. خالقینی،رَبّینی یاددان چیقارمانینگ عَلامَتی دیر. کأن دینی آدام، بُو یامان کسللیگه توتیلیاندیر. حَدیثِ شریف دَه، (قلبیندَه زَرّه قَدَرکِبِر بولان آدام جنّتَه گیرمَز) بُویریلدی. کِبِرینگ تَرسینَه (تَواضُع) دِییلَر. تَواضُع اؤزینی باشغَه لاربیله دَنک گورمَکدیر. باشغَه لاردان اؤکدَه یوقاری وَیا اؤکدَه آشاق گورمَزلیک دیر. تَواضُع، اِنسان اؤچین کوپ یَغشی بِیر خُویدیر. حَدیثِ شریف دَه، (تَواضُع اَدَنَه بُوشلیقلار بولسین) بُویریلدی. تَواضُع لی آدام، اؤزینی باشغَه لاردان آشاق گورمَز. ذَلیل وَ مِسکین بولماز. مالینی حلال دان غازانیپ کوپ هَدیّه بَرر. عالِم لاربیله وَفَنّی آدام لار بیله تانیشار. فَقیرلارَه مَرَحمَت اَدَر. حَدیثِ شریف دَه، (تَواضُع اَدَن, حَلال غازانان، خُویی یَغشی بولان،هَرکیمَه غارشی یُومشاق خُویلی بولان وَهیچ کیمَه یامانلیق اَتمَه دیک، کوپ یَغشی بِیر آدام دیر) وَ(اَلله اؤچین تَواضُع اَدَنینگ، اَللهُ تَعالی دَرجَه سینی یوقاری اَدَر) بُویریلدی. تکِبِراَدَنَه، یَعنی کِبِرلی بولانَه غارشی تکِبِراَتمَک جائزدیر. اَللهُ تَعالی، غُوللارینَه غارشی مُتکِبِردیر. اَللهُ تَعالی، کِبِریأ اَیّه سی دیر. کِبِر اِدَنَه غارشی تکِبِراَتمَک، صَدَقَه بَرن یالی ثَوابدیر. کِبِراَدَنَه غارشی تَواضُع اَدَن کیشی، اؤزینَه ظُلم اَتمیش بُولار.

اَهل بَدعَت لَره وَ بایلارَه غارشی هَم تَکِبِراَتمَک جائزدیر. بُوتَکِبِراؤزینی یوقاری گورکَزمَک اؤچین دألدیر.  اولارَه دَرس بَرمَک، غَفلت دَن اُویاندیرماق اؤچین دیر. اُوریش دَه دُشمَنَه غارشی تَکِبِراَتمَک ثَواب دیر. بُوتَکَبُّرَه(هُویَلا) دِییلَر. صَدَقَه بَرن وَقتینگ، نَشئه وَ بَگنچ بیله غاریشیق تَکِبِراَتمَک گرَکدیر. صَدَقَه بَرنینگ تَکِبِراَتمَه سی، فَقیرَه غارشی دألدیر. بَردیگی مالی کیچَلتمَکدیر. مالَه قیمَت بَرمَه دیگینی گورکَزر. حَدیثِ شریف دَه، (بَرن اَل، آلاندان اؤستیندیر) بُویریلدی. رِیأ، گورکیلیک اَدَنلَره غارشی هَم تَکَبُّراَتمَک جائزدیر. اؤزیندَن آشاق بولانلارَه غارشی تَواضُع گورکَزمَک یَغشی هَم بولسَه، مُونینگ اِفِراطَه غاچمازلیغی، یَعنی آشیری بولمازلیغی گرَکدیر. آشیری بولان تَواضُع غَه (تَمَلُّق) دِییلَر. تَمَلُّق، دِینگه اُستادَه وَعالِمَه غارشی جائزدیر. باشغَه لارَه غارشی جائِزدألدیر.حَدیث شریف دَه، (تَمَللُّق، مُسلمان اَخلا قیندان دألدیر) بُویریلدی.

شعر:

مُعلّم بیله طَبیبَه تَمَلُّق اَتمَک لازیم دیر.

بِیری باطِن بِیری ظاهِر،تَداوی سینَه خادِم دیر.

کِبرینگ هَردُؤرلیسینینگ اِینگ یامانی اَللهُ تَعالی غَه غارشی کِبِرلی بولماقدیر. نَمرُود بؤیله تی. تانگری بولدیغینی اِعلان اَتدی. اَللهُ تَعالی نینگ نَصیحَت بَرمَک اؤچین اِیبَردیگی پَیغمبَری"عَلیه الصّلاةُ وَالسّلام" اودَه آتدی. فِرعَون هَم بؤیله اَحمَق لاردان بِیریتی. مِصردَه اُلوهیَّتینی اِعلان اَتدی. مَن سیزلَرینگ گویچلی تانگرینگیز دیرین, دیدی. الَلهُ تَعالی،نَصیحت بَرمَک اؤچین، حَضرَتِ مُوسی عَلیه السّلامی اِیبَردی. مُونگَه اِنانمادی. اَللهُ تَعالی،اونی سُوئیش دَنگیزیندَه غَرق اَتدی. بُولاریالی، بُودُنیأنینگ یارادیجی سینَه اِنانمادیقلارَه(دَهری)،آتاایست دِییلَر.[هَرعَصردَه بؤیله اَحمَقلارگلیپدیر. مائو یالی، سِتالین یالی ظالِملار، میلیونلارچَه اِنسانی اؤلدیریپ وَ شِکنجَه اَدیپ وَدین،اِسلامی آداملاری وَکتابلاری یوق اَدیپ،مِلّتلَری سینگدیریپدیر لَر،قورقیزیپدیرلار.هَراِیسله دیکلَرینی زوربیله اَتدیریپ آزیپدیرلَر. اِلٰه غَه، مَعبودَه مَخصُوص اُوستینلیکلَره اَیّه بولدیقلارینی سانیپدیرلار وَآیدیپدیرلار. اِسلامی کتابلارینگ یُووِرت لَرینَه سوقیلماسینی،اوقیلماسینی مَنع اَدیپدیرلَر، دیندان، اَللهُ تَعالی دان گوررینگ اَدَنلَری اؤلدیریپدیرلَر. اَللهُ تَعالی نینگ قهَریندان، غَضَبیندان غُوتیلیپ بیلمان یوق بولیپدیرلار. تاریخ دَه گچَن تَمام ظالِم لاریالی، لَعنَت وَ نَفِرت بیله یاد اَدیلیپدیرلَر. اِختلال وَحیله یولی بیله، بَعضی عَرَب مَملکتلَرینگ باشینَه گچَن، زَهَرلی پروپاگندَه لَربیله پینیلَری یوویلان، ظالِملار، دیکتاتُورلارهَم، اول آتاایست لَری تَقلید اَدیأر، اِسلام دُشمَنلیغی اَدیأرلَر. تاریخی کتابلاردَه اوقیدیقلاری ظالِم لارینگ فَجیع عاقِبَت لَریندَن عِبَرت آلمَه یارلَر. دُنیأ دَه، آخِرَتدَه باشلارینَه گلجَک بولان عَذابلاری، فَلاکَت لَری هیچ غایغیرمایارلَر.]

رَسُولُ الله غَه"صَلّی اللهُ عَلیه وَسَلّم" غارشی هَم تَکِبِراَدَنلَرکوپ اَشیدیلدی. اَلله نینگ اِیبَردیگی پَیغمبَر"عَلیه الصّلاةُ وَالسّلام" بُومی دیر؟ دیدیلَر. بُوقُرآن، مَکه شهَری نینگ اِیلَری گلنلَرینَه اِیندیریلسَه تی یَغشی بولاردی دیدیلَر. تاریخ بوییچَه، اِسلامینگ اُولیلارینَه غارشی هَم، بؤیله تکِبِراَدَنلَر، مَسقَرَه اَدنلَر،هیچ اَگسیک بولمادی. بُوتَکِبِرلَر، عاجِز، ضَعیف، اَلیندَن بِیرزاد گلمَه یان، حَتّی اؤزیندَن وَبَدَنی نینگ بولیشیندان خَبَری بولمادیق غُولینگ، اؤزمالکینَه، اَیّه سینَه، قوَّتی، گویجی سونگسیزبولان رَبّینَه غارشی بِیرساواش تی. وَقتی بیله اِبلیس هَم، بؤیله تکِبِر اَتدی. َملَکلَره،آدَم عَلیه السّلامَه غارشی سَجدَه اَتمَه لَری اَمراَدیلندَه، توپراغَه غارشی نامَه اؤچین سَجدَه اَدَیین؟ مَن اوندان اؤستین رأک دیرین. مَنی اود دان، اونی پالچیقدان یاراتدینگ دِییپ، رَبّینَه غارشی گلدی. اودینگ یالینینی، لَطیف لیغینی وَعِشیق ساچدیغینی گورندَه، اونی سُودان وَ توپراق دان اؤستین ساندی. حال بُوکِه اؤستین لیک، اؤزینی اؤستین گورمَک دَه دأل، تَواضُع گورکَزمَکدَه دیر. جَنّت دَه توپراق باردیر وَمُشک یالی اِیس بَرجَک دیر. جنّت دَه اود یوقدیر. اود، جَهنّم دَه عَذاب واسِطَه سیدیر. اود، خَراب اَتمَه گه، توپراق، بِنا اَتمَه گه یارار. مَخلوق لار توپراق اؤستیندَه یاشایاندیر. خَزینَه لَر، دَفینَه لَر توپراقدَه تاپیلار. کعبَه توپراق دان بِنأ اَدیلَندیر. اودینگ عِشّیغی گیجَه لَرَه سونگ بَریپ، گوندیزی گتیریان بولسَه هَم، توپراقدَان گُللَر، میوَه لَرَحاصِل بولیاندیر. کائناتینگ، بارلیقلارینگ اِینگ اؤستینی بولان مُحمّد عَلیه السّلامینگ یَری توپراقدیر.

حَدیثِ شریف لَردَه،(اَللهُ تَعالی بُویریارکِه، کِبِریا، اُؤستینلیک وَعَظَمَت مانگَه مَخصُوصدیر. بُوایکی سیندَه مانگَه اورتاق بولانی جهنّمَه آتارین،هیچ رَحم اَتمَه رین) وَ(قلبیندَه ذرّه قَدَرکِبِربولان جَنّتَه گیرمَیجَکدیر) بُویریلدیغیندَه، گوزل اَگین باش گیمَگی وَتَمیزنَعَلین[کَفش] غُوللانماغی سؤیَن آدام، بؤیله میدیر؟ دِییلدی. جَوابیندَه، (اَللهُ تَعالی جَمیلدیر. صاحِبِ جَماللاری سؤیَر) بُویردی. [یاراشیقسیز، یِیگرَنجی بولمایجاق بولیپ، یاراشیقسیزلیقدَه مَشهُور بولمازلیق اؤچین اَدیلن تَمیزلیگه، گوزللیگه، صاحِبِ جَمال بولماق دِییلَر. گرَکلی زادینی، خُوش وَسؤییملی گورینجَک شَکلدَه غُوللانماق، جَمال بولار. آوادانلانماق، گوزل گورینیپ، باشغَه غَه اُؤستینلیک تُوتماق اؤچین، بَدَنیندَه، گییمیندَه، زادیندَه اَدیلن فِرقلیلیقلارَه زینَت دِییلَر. بَدَنینی، ساغلیغینی، شَرَفینی، اَرزیشینی غوریماق اؤچین اِحتیاج بولیناندان کأن زادلاردیر. اَرکَکلَرینگ هَریَردَه، عَیاللارینگ بولسَه، مَحَرم بولمادیق اَرکَکلَرینگ یانیندَه،زینَت زادی غُوللانمَالاری جائزدألدیر.] اَللهُ تَعالی نینگ هَراِیشی گوزَل دیر. اَخلاقی گوزل بولانلاری سؤیَر. بُوحَدیثِ شَریف، کِبِرلی بولانلارینگ، باشغَه گُناه کارلَریالی، عَذابسیزدَررَو جَنّتَه گیریپ بیلمَیجَکلَرینی بیلدیرمَکدَه دیر. جَنّتَه گیرمَه دیکلَرینگ گیتجَکلَری یَر جَهنّم دیر. چُونکِه، آخِرَتدَه بُواِیکی سیندَن باشغَه گیدیلجَک یَر یوقدیر. ذرّه قَدَر اِیمانی بولان، جَهنّم دَه سونگ سیزغالمایجاق، جَنّتَه گیتجَکدیر. اُولاقان گُناه ایشلاپ هَم تَوبَه اَتمَه دیک، شَفاعَتَه، عَفُوغَه غاویشمادیق مُؤمِن، جَهنّم دَه، گُناهلارینینگ غارشیلیغی بولان عَذابلاری چَکَندَن سونگ، چیقاریلجاق، جَنَّتَه غوییلجاق دیر. جَنّتَه گیرَن، جَنّتدَن هیچ چیقمایجاقدیر. حَدیثِ شریف دَه،(کِبِری وَخِیانَتی وَغُول قَرضی بولمادیق مُؤمِن، حِسابسیز جَنّتَه گیرجَکدیر) وَ(غُول حقّی، مُؤمِنینیگ عَیبی، اَگسیک لیگیدیر) بُویریلدی. نَفَقَه اؤچین قَرض آلماق وَمالی بولاندَه، تیزغایدیپ بَرمَک گرَکدیر. یوقاردأکی حَدیثِ شَریف دَه، اِحتیاج بولمان آلینان وَمالی بولاندَه بَریلمان وَ حَرام یوللاربیله آلینان قَرض وَعَیالی نینگ مَهَرَحقّی قَرضی وَدین عِلمینی اؤگرَتمَک وظیفَه سی بیلدیرلیاندیر. رَسُولُ الله"صَلّ اللهُ تَعالی عَلیه وَسَلّم" وَفات اَتجَکلَری وَقت،(یاعَلی! فَلان جوهیدَه قرضیم باردیر. اونی بَر!) بُویردی. یَهودی دَن قَرض آرپَه آلانمیش. بَریلمَه سی اؤچین وَصِیّت اَتدی. یَهودی عالِم لاری نینگ اُولاقان لاریندان قا، رَسُولُ الله "صَلّی اللهُ تَعالی عَلیه وسَلّم" بیله بِیردَفعَه گوریشمَک بیله، حَق پیغمبَر بولدیغینی آنگلاپ اِیمان اَدَن عبدُالله ِبِن سَلام "رَضیَ اَللهُ تَعالی عَنَه"، سِرتیندَه اودین دَستَه سی داشییاردی. مُونی گؤرَنلَر، بُوقَدَرکوپ مالینگ، پُولینگ بارقا، نامَه اؤچین بُوزَحمَتی چَکیارسینگ دیدیکلَریندَه، نَفسیمی کِبِردَن غُوتارماق اؤچین دیدی. بایینگ، حمّاله پُول بَرمَیجَک بولیپ، یُوکینی اؤزی گوتَرمَه سی، تزَلُّل دیر، پَست لیکدیر. سُنّتَه اُویماق وَنَفسینی یَنچمَک اؤچین گوتَرمَه سی یَغشیدیر وَثَواب دیر.

حَدیثِ شریف دَه، ( اَللهُ تَعالی قیامَت گونی، اؤچ دُؤرلی آدام بیله کپلشجَک دألدیر، هَمَه سینَه غاتی آغیر عَذاب بَرجَکدیر: زِنأ اَدَن غارری آدمَه،یالان آیدان حُکومَت رَئیسی وَ کِبِرلی بولان فَقیر) بُویریلدی. حَضرَتِ عُمر"رضیَ اللهُ عَنَه"، شامَه گلندَه، اَبُوعُبَیدَه بِن جرّاح "رَضیَ اللهُ تَعالی عَنَه" اَمریندَه بولانلاربیله بِیرلیکدَه غارشیلادی. خَلیفَه دُؤیَه سیندَن دُشدی. یَرینَه غُولینی مِیندیردی. چُونکِه، غُولی بیله نوبَتلاشیپ مینیارلَرتی. اول ساعَت، مینمَه نوبَتی غُوله یَتیپتی. اؤزی دُؤیَه نی اِیدیاردی، سُو کناریندان گچیارقا مَسّی لَرینی چیقاردی. آیاقلارینی سُوغَه سوقدی. شام لشکری نینگ قُوماندانی بولان اَبوعُبیدَه بِن جرّاح "رَضیَ اللهُ تَعالی عَنَه"، یا خَلیفَه! بؤیله نامَه اَدیأرسینگیز؟  تَمام شام لیلار، خُصُوصاً رُوملار، مُسلمانلارینگ خَلیفَه سینی گورمَک اؤچین جَمع بولدیلار. سانگَه باقیارلَر. بُواَدیشینگی خاهلامازلار دییَندَه، یا اَباعُبیدَه! سَنینگ بُوسوزینگ، بُو یَردَه جَمع بولانلاراؤچین غاتی ضَرَرلیدیر. اَشیدَن لَر اِنسانینگ شَرفینی، اُولاغَه مینیپ گیتمَکدَه وَ آوادان اَگین باش گیمَکدَه میقا سایجاقلار. شَرفینگ، مُسلمان بولماقدَه وَعِبادَت اَتمَکدَه بولدیغینی آنگلامایجاقلار. بیزلَرپَست، عادّی اِنسانلارتیق. [عَجَم شاه لارینینگ اَلیندَه اَسیردیک.] اَللهُ تَعالی مُسلمان اَتمَک بیله بیزلَری شَرفلندیردی. اَللهُ تَعالی نینگ بَردیگی بُوعِزّت دَن، بُوشَرَف دَن باشغَه شَرَف آخدارساق، اَللهُ تَعالی بیزی یَنَه ذَلیل اَدَر. هَرزاد دان پَست اَدَربُویردی. عِزّت، اِسلامدَه دیر. اِسلامینگ اَحکامینَه اُویان، عزیزبولار. بُواَحکامی خاهلامان، عِزّتی، حُضوری، سعادَتی باشغَه زادلاردَه آخداران زَلیل بولاردیدی. اِسلامینگ اَمرلَریندَن بِیری تَواضُع دیر. تَواضُع اَدَن عَزیزبولار. تَرَقّی اَدَر. تکِبِر ادَن ذلیل بولار.                                     بِیرحدیثِ شریف دَه،(قیامَت گونی، دنیادأکی کِبِرلی آداملار کیچیجیک غارینجَه یالی ذلیل وَ حَقیر بولیپ قبَردان چیقاریلجاقدیر. غارینجَه یالی، یؤنَه اِنسان شکلیندَه بولجاقلاردیر. هَرکیم بُولاری حَقیرگورجَکلَردیر. جَهنّمینگ اِینگ چُوقیر وَعَذابی اِینگ شدّتلی بولان بولیس چُوقیرینَه آتیلجاقلاردیر.بُویَرَه آتیلانلارغُوتیلماق دان مأیوس بولدیقلاری اؤچین بولیس دِییلمیشدِیر. اودینگ اِیچیندَه یِیتیپ گیتجَکدیرلَر. سُو اِیسله دیکلَریندَه اولارَه جَهنّم دأکی لَرینگ اِرینگلَری بَریلجَکدیر) بُویریلدی. مَدینَه والیسی بولان اَبوهَریرَه "رَضیَ اللهُ تَعالی عَنَه"، اودین دَستَه سی داشییاردی. مُحمّد بِن زِیاد"رَحمَهُ اللهُ تَعالی"، مُونی تانییپ، یانیندأکیلَرَه، یول بَرینگ، اَمیرگلیار دِیدی. یاش ییگیتلَر والی نینگ بُویله تَواضُعینَه حیران غالدیلار. حَدیثِ شَریف دَه، (اؤنگکی اُمّت لَردَه کِبِرلی بِیرآدام، اَتَکلَرینی یَردَه سُویراپ یؤریردی. اَللهُ تَعالی نینگ غَیرتینَه دَگدی، اونی یَریُوتدی) وَ(اَشّگه مینمَک، یُونگ اَگین باش گیمَک وَغُویی نینگ سُؤیدینی ساغماق، کِبِرسزلیک عَلامَتی دیر) بُویریلدی.

کِبِرینگ باشلیجَه یَدی سَبَبی باردیر: عِلم، یَعنی دین بیلگیلَری، عِبادَت، نَسَب، جَمال، قوّت، مال، مَوقِع. بُوصِفَتلارجاهللَردَه بولان دَه کِبِره سَبَب بولارلار.

عِلم کِبِره سَبَب بولیشی یالی، کِبِرینگ عِلاجی هَم عِلم دیر. کِبِره سَبَب بولان عِلمینگ عِلاجی غاتی قین دیر. چُونکِه عِلم، غاتی قیمَتلی بِیرزاد دیر. مُونینگ اؤچین، عِلمی بولان اؤزینی اُستین وَ شَرَفلی سایار. بؤیله کیشی نینگ عِلمینَه جَهل دِیمَک دوغریراق بولار. حَقیقی عِلم، اِنسانَه عَجزینی، اَگسیکلیگینی وَرَبّینینگ بَییکلیگینی، اُستینلیگینی بیلدیرَر. خالقینَه غارشی قورقیسینی وَمَخلوقلارَه غارشی تَواضُعینی آرتدیرار. غُول حَقلارینَه اَهَمیت بَرر. بؤیله عِلمی اؤگرَتمَک وَاؤگرنمَک فَرض دیر. مُونگَه (علمِ نافِع) دِییلَر. اِخلاص بیله عِبادَت اَتمَه گه سَبَب بولار. کِبِره سَبَب بولان عِلمینگ عِلاجی اِیکی زادی بیلمَک بیله بولار. بِیرینجیسی, عِلمینگ قیمَتلی، شَرفلی بولماسی، صالِح نیّتَه باغلیدیر. جَهالتدَن وَنَفسینگ هَوأسیندَن غُوتیلماق اؤچین اؤگرَنمَک گرَکدیر. اِمام بولماق، مُفتی بولماق، دین آدامی تانیلماق اؤچین اؤگرَنمَه لی دألدیر. اِیکینجیسی، عِلمی بیله عَمَل اَتمَک وَباشغَه لارَه اؤگرَتمَک وَبُولاری اِخلاص بیله اَتمَک گرَکدیر. عَمَل وَاِخلاص بیله بولمادیق عِلم ضَرَرلیدیر. حَدیثِ شریف دَه،(اَلله اؤچین بولمادیق عِلمینگ اَیّه سی جَهنّم دَه اودلارینگ اُستینَه اوتیردیلجاق دیر) بُویریلدی. مال، مَوقِع وَشُهَرت اؤچین عِلم اؤگرَنمَک بؤیله دیر. دُنیأ مالی اَلدَه اَتمَک اؤچین عِلم اؤگرَنمَک, یَعنی دینی دُنیأغَه وَسیله اَتمَک، آلتین دان قاشق بیله نَجاَست اِیمَه گه منگزار. دینی دُنیأ غازانجینَه آلت اَدَنلَر، دین اوغریلاری دیر. حَدیث شریف دَه، (دین عِلمینی دُنیألیق اَله گچیرمَک اؤچین اؤگرَنَنلَر، جنّتینگ ایسینی دانگی هَم آلیپ بیلمَزلَر) بُویریلدی. فَنّی علمی دُنیأ مَنفَعَتی اؤچین اؤگرَنمَک جائزدیر. حتّی گرَکدیر. حَدیثِ شریف دَه، (بُواُمّتینگ عالِم لاری ایکی دُؤرلی بولجاقدیر: بِیرینجیلَری، عِلم لاری بیله اِنسانلارَه فائِدَه لی بولجاقدیر. اولاردان بِیر غارشیلیق اُمید اَتمَیجَکدیرلَر. بؤیله بولان اِنسانَه دَریأ دأکی بالیقلار وَ یَر یوزیندأکی حَیوانلار وَهَوا دأکی غُوشلار دُعأ اَتَجَکلَردیر. عِلمی باشغَه لارَه فائِدَه لی بولمادیق، عِلمینی دُنیأ مالی اَلَه گچیرمَک اؤچین غُوللانانلارَه قیامَتدَه جَهنّمینگ اودیندان نوختَه اُوریلجاقدیر) بُویریلدی. یَردَه وَگوکدَه بولان مَخلوقلارینگ هَمَّه سینینگ تَسبیح آیتدیقلارینی قُرآنِ کریم خَبَربَریار. (عالِم لار، پیغمبَرلَرینگ وارِث لَری دیر) دِییلَن حَدیثِ شریف دأکی عالِم، رَسولُ الله نینگ "صَلّی اللهُ تَعالی عَلیه وسَلّم" یولیندَه بولان، اونینگ یولینَه اُویان دین عالِمی دیمَکدیر. اِسلامیّتَه اُویان عاِلم، اَطرافینَه نُورساچان عِشّیغینگ مَرکَزی یالیدیر.(قیامَت گونی بِیر دین آدامی گتیریلیپ جَهنّمَه آتیلار. جَهنّم دأکی تانیشلاری اَطرافینَه جَمع بولیپ، سن دُنیأدَه الله نینگ اَمرلَرینی بیلدیرَرتینگ. نامَه اؤچین بُوعَذابه دؤشدینگ دِییَرلَر. هَوّا، گُناه دیراَتمانگ دییاردیم، اؤزیم اَدَردیم. اَدینگ دیدیکلَریمی هَم اَتمَزدیم. مُونینگ اؤچین، جَزأسینی چَکیارین دِییَر) وَ(مِعراج گیجَه سی گوگه چیقاریلیارقام اِنسانلارگوردیم. اود دان غایچی لاربیله دوداقلارینی کسیارلَر. بُولارینگ کیم بولدیقلارینی جَبَرائیله سورادیم. اُمّتینگ نینگ خَطیب لاریندان، واعِظ لاریندان، اؤزلَرینینگ اَتمَه دیکلَرینی اَدینگ دِییَنلَردِیردیدی) وَ(جهنّم زَبانیلَری، گُناه ایشله گَن حافظ لارَه، بُت پَرَست لاردان اؤنگرأک عَذاب اَتجَکلَردیر. چُونکِه بیلیپ اَدیلن گُناه، بیلمان اَدیلندَن بَتَررأک دیر) دِییَن حَدیثَ شریف لَر مَشهوردیر. اَصحابِ کِرام کوپ عالِم بولدیقلاری اؤچین کیچی گُناه لاردان هَم، اُولاقان گُناه یالی قورقارلارتی. بُویَردأکی حافظلار، تَورات حافظلاری بولسَه گرَکدیر. چُونکِه گُناه اِیشلان مُسلمانلارَه کافِرلَردَن غاتیراق عَذاب بَریلجَک دألدیر. وَیا، بُواُمّت دَن بولیپ هَم، گُناه لاردان، حَرام لاردان ساقینماغَه اَهَمیت بَرمان، کافِربولان حافظ لاردیر. حَدیث شریف دَه، (عالِم لار دَولَت آداملارینَه غاریشمادیقچَه وَ دُنیأ مالی جَمع لَه مانینگ ایزیندَه گزمَه دیکچَه، پیغمبَرلَرینگ اَمینلَری دیر. دُنیأ مالی جَمع له مانَه باشلاندَه وَحُکومَت آداملاری نینگ آرَسینَه غاریشاندَه، بُو اَمانتَه خِیانت اَتمیش بولارلار) بُویریلدی. اَمانَتچی نینگ اؤزینَه بَریلن ماللاری غوریماقدَه اَمین بولماسی گرَک بولیشی یالی، دینی عالِمینگ هَم، اِسلامی عِلمی بوزیلماقدان غوریماقدَه اَمین بولماسی گرَکدیر. رَسُولُ الله "صَلّی اللهُ عَلیه وسَلّم"، کعبَه نی طَواف اَدیارقا، قایسی اِنسان اؤکدَه رأک یارامازدیر؟ دِییپ سورالدی. (یاراماز بولانی سوراما! یَغشی بولانی سورا.عالِم لارینگ یارامازی، اِنسانلارینگ اِینگ یارامازی دیر) بُویردی. چُونکِه عالِم لار، بیلیپ گُناه اِیشله یاندیر. عیسی عَلیه السّلام، (یارامازعالِم لار، سُووِینگ اونگینی غایَتاران آغیرداش یالیدیر. سُو، داشدان سیزیپ گیچیپ بیلمَز. آقماسینَه هَم مانِع بولار) دیدی. یاراماز دینی آدام، لَجَند سُوکانالینَه منگزار. گورینیشدَه، سالِم، صَنعَت اَثَری دیر. اِیچی بولسَه، لابیک دولیدیر. حَدیثِ شریف دَه، (قیامَت گونی عَذابلارینگ اِینگ شِدّتلیسی،عِلمی اؤزینَه فائَدَه لی بولمادیق دین آدامینَه دیر) بُویریلدی. مُونینگ اؤچین، مُنافِقلار، یَعنی مُسلمان گورینن کافِرلَر، جهنّمینگ دُیبینَه گیتجَکلَردیر. چُونکِه، بُولار اَشیتدیکلَری، بیلدیکلَری حالدَه، عِناد اَدیپ، کافِربولیپدیرلار. عِلملی، یَعنی دین بیلگیلَرینی اؤگرَنَن کیشی، یا سونگسیز سَعادَتَه غاویشار، ویا سونگسیز فَلاکتَه دُوچاربولار. حَدیثِ شریف دَه،(جهنّم دَه عَذاب چَکنلَردَن بَعضی لاری، یامان ایسلاربَرر. بُو ایس باشغَه لارَه اود دان کانَرأک عَذاب بَرر. سَن نامَه گُناه ایشله دینگ کِه، بؤیله یامان ایس بَریارسینگ دییلندَه، مَن دینی آدام تیم. بیلدیکلَریمی اَتمَزدیم دِییَر) بُویریلدی. اَبودّردأ "رَضیَ اللهُ تَعالی عَنَه" دِییارکِه، (عِلمی بیله عَمَل اَتمَه دیک دی آدامَه عالِم دییلمَز.) اِبلیس، تَمام دین لاری بیلیاردی. یؤنَه عِلمی بیله عَمَل اَتمَه دی. چؤلدَه غالان آدامینگ یانیندَه اون سانی قِیلیچ ودُؤرلی اَصلحَه لاری بولسَه، بُولاری غُوللانمانی غووی بیلسَه وَغاتی هَم یُورَکلی بولسَه، اؤزینَه هُجوم اَدن اَرسلانَه غارشی غُوللانمادیقچَه، بُو صَلاح لارینگ فائِدَه سی بولارمی؟ اَلبتَه بولماز. مُونینگ یالی، دینی عِلم لاردان یُوزمُونگ مَسئله اؤگرَنسَه، بُولاری غُوللانمادیقچَه، فائِدَه لَرینی گورمَز. کَسَل بولان آدَام هَم، دردینینگ اِینگ فائِدَه لی عِلاجی باربولسَه، غُوللانمادیقچَه، فائِدَه سینی گورمَز.

(آخِرزَماندَه عِبادَت اَدَنلَرینگ کوپی دین جاهِلی بولجاقدیر. دِینی آداملارینگ کوپی هَم فاسِق بولجاقدیر) دِییلَن حَدیثِ شریف دَه بیلدیریلن فاسِق دینی آداملار، دُنیأ مالی اَله گچیرمَک اؤچین،حکومَت آداملارینینگ آراسینَه غاریشجاقلاردیر. صُفیان ثَوری "رَحمَهُ اللهُ تَعالی" دِییارکِه, جَهنّم دَه اود دان بِیردرّه باردیر. بُودرّه دَه، حُکومَت آداملارینینگ آراسینَه غاریشان رِیأ کارحافظلارعذاب گورجَکدیرلَر. یَنَه صُفیان دِییارکِه، عِلم دَه شُوقَدَرایلَرلَه دیم کِه،بِیرآیَةِ کریمَه گه اوتُوزاوچ دؤرلی مَعنی بَریاردیم. سُلطانینگ چاقیلیغینَه گیتدیم. ایدیگیم لُقمَه لارینگ تأثیری بیله بیلدیکلَریمینگ هَمَه سینی اُونُوتدیم. مُحمّد بِن سَلَمَه "رَحمَهُ اللهُ تَعالی" دِییارکِه، دُنیأ مَنفَعَتی اؤچین حُکومَت آداملارینینگ غاپیسیندَه دَلمینَن بِیرَحافظینگ حالی، نَجاسَت اؤستینَه غونان سینگَگینگ حالیندان یامانَراقدیر.

(اَللهُ تَعالی نینگ اِحسان اَتدیگی عِلمی، اِنسانلارَه اؤگرَتمَه دیک آدامَه، قِیامَت گونی، اود دان نوختَه باغلانجاقدیر)  بُوحَدیثِ شریف یوقاردَه هَم بیلدیریلیپتی. عِلمی، اَهلیندَن گیزلان دینی آداملار بؤیله بولجاقدیر. نِسأ سُورَه نینگ، (ماللارینیگیزی سَفیح لارَه بَرمانگ!) مَآلیندأکی بأشینجی آیَةِ کریمَه سی، پَست لَرَه، مُنافِقلارَه عِلم اؤگرتمانی مَنع اَتیاندیر.

(اِسلامیّت هَرطَرَفَه نَشربولجاقدیر. حَتّی، اِسلام تاجِرلَری، تُجارَت اُؤچین اُولاقان دَریالاردَه آزاد سَفِراَتجَکلَر وَغازی لارینگ آتلاری باشغَه مَملکت لَرَه چاشجاقلاردیر. سونگرَه، حافظلار دؤرَه جَک، مَن دَن غووی راق اوقییان بارمی؟ مَن دَن غووی راق بیلَن بارمی؟ دیجَکلَردیر. جَهنّمینگ اودینلاری بُولاردیر) بُوحَدیثِ شَریف دَن دوشنیلیارکِه، رِیأ بیله اوقیمالاری وَتَکِبِراَتمَه لَری اؤزلَرینی جَهنّمَه سُؤیرَه جَکدیر.

حَدیثِ شریف دَه، (عالِم بولدیغینی آیدان کیشی، جاهلدیر) بُویریلدی. هَرسورالانَه جَواب بَرن، هَرگوردیگیندَن مَعنی چیقاران وَهَریَردَه بیلگی ساتان کیشی، جاهللیغینی اورتاغَه غویار. بیلمَه یارین، اؤگرنیپ هَم آیدارین دِییَن کیشی نینگ، چُوقیرعالِم بولدیغی دُؤشینیلَر. رَسُولُ الله غَه"صَلّی اللهُ عَلیه وسَلّم", اِینگ قیمتلی یَرنیرَه سی دیر، دِییلیپ سورالاندَه، (بیلمَه یارین، ربیم بیلدیرسَه آیدارین) دِییپدیر. مُونی جَبَرائیل عَلیه السّلامَه سوراپدیر، اوندان هَم، عینی جَوابی آلیپدیر. اول هَم، اَللهُ تَعالی غَه سوراپدیر، (مَسجدلَر) دیرجَوابینی آلیپدیر. اَعراف سورَه نینگ (عَفواَت وَمَعروفی اَمراَت) مَآلیندأکی یُوزدوقسان سَکَزلنجی آیة کریمَه سی گلندَه، جَبَرائیل عَلیه السّلام دان مُونینگ تفسیرینی اِیسلأپدیر، اول هَم, رَبّیمدَن اؤگرنَه یین, دِییپ گیدیپدیر. تَکرار گلدگیندَه، اَللهُ تَعالی، (سَندَن اُوزاقلاشانَه یاقینلاش! سَندَن، اَسیرگانَه اِحسان اَت! سانگه ظُلم اَدَنلَری عَفُواَت!) اَمرینی بَردی دیدی. شَعبی"رَحمَه الله تَعالی"، اؤزینَه سورالانلاردان بِیرینَه بیلمَه یارین دِییَندَه، سَن عِراق مَملکتی نینگ مُفتیسی سینگ. بیلمَه یارین دیمَک، سانگَه یاراشارمی؟ دیدیکلَریندَه، مَلَکلَرینگ اُستینلَری بیلماریس دیدیلَر. مَنینگ آیَةِماغیم دان نامَه بولار، بُویردی. اِمام اَبویُوسف "رَحمَه اللهُ تَعالی"، بِیرسُؤاله بیلمَه یارین دِییَندَه، هَم بَیتُ المال دان مَعاش آلیارسینگ، هَم دَه جَواب بَرمَه یارسینگ، دیدیلَر. (بَیتُ المال دان، بیلدیکلَریم قَدَرمَعاش آلیارین. بیلمَه دیکلَریم اؤچین آلسادیم، بیَتُ المال دأکی لَرینگ هَمَه سی یَتمَزدی) دیدی. نَفسینَه اُویمادیق جاهل بیله دوستلیق اَتمَک، نَفسینینگ اَسیری بولان دین آدامی بیله دوستلیق اَتمَکدَن یَغشیدیر. دین آدامی بولدیغی اؤچین تَکِبِراَتمَک، جاهل بولمانینگ عَلامَتی دیر. چُونکِه، عِلم، تَواضُع غَه سَبَب بولار, کِبِردَن مَنع اَدَر.

تَکَبُّر اَتمَک حَرام دیر. تَکِبِر، اَللهُ تَعالی نینگ بِیرصِفَتی دیر. کِبِر وَکِبِریأ صِفَتی، اونگَه مَخصُوص دیر. اِنسان، نَفسینی نأچَه آشاقلاسَه، اَللهُ تَعالی عِندیندَه قیمتی شونچَه یوقاری گیدَر. اؤزینَه قیمت بَرنینگ، الَلهُ تَعالی یانیندَه قیمتی بولماز. کِبِرینگ ضَرَرینی بیلمَه دیک کیشی اؤچین عالِم دیمَک، یالان بولار. اِنسانینگ علمی آرتدیقچَه، اَللهُ تَعالی دان قورقماسی آرتار. گُناه اِیشله مَه گه یُورَک یَتیریپ بیلمَز. مُونینگ اؤچین، پیغمبَرلَر"عَلیهَم السّلام"،تَواضُع لی تیلار.اَللهُ تَعالی دان کوپ قورقارلاردی. اؤزلَریندَه کِبِر وَ عُجب یالی یامان خُویلارهیچ یوقتی. کیچی لَره، فاسِقلارَه وَفاجرلَره غارشی هَم کِبِرلی بولمالی دألدیر. یؤنَه، تَکِبِر ادَنَه غارشی تَکِبِراَتمَک گرَکدیر. بِیرعالِم، جاهلی گورَندَه، بُو، بیلمَه دیگی اؤچین گُناه اِیشله یار. مَن بولسَه، بیلیپ اِیشله یارین، دیمَه لیدیر. بِیرعالِمی گورَندَه، بُومَندَن عالِم راق دیروَعِلمی نینگ حَقّینی بَریار. اِخلاص بیله عَمَل اَدیأر. مَن بؤیله دأل, دیمَه لیدیر. اؤزیندَن یاش اُولیراغی گورَندَه، بُومَندَن کأنَرأک عِبادَت اَتدی، دیمَه لیدیر. اؤزیندَن کیچیلَری گورَندَه، بُولارینگ گُناه سی آز، مَنینگ گُناهلاریم کأن دیمَه لیدیر. اؤزیاشیتلارینی گورَندَه، گُناهلاریمی بیلیارین، اونینگ نأمَه اَتدیگینی بیلمَه یارین. بیلینَن یامان لیقلاری تَحقیراَتمَک گرَکدیر، دیمَه لیدیر. بِیراَهلَ بِدعَتی وَیا کافِری گورَندَه، اِنسانینگ حالی آخِردَم دَه بَللی بولار. عَجَب مَنینگ حالیم نأمَه بولجاق دیمَه لی، بُولارَه هَم تَکِبِراَتمَه لی دألدیر. یؤنَه، بُولاری سؤیمَه لی دألدیر. هَله, کُفری، بِدعَتی نَشراَتمَه گه اوغراشان (دیندَه رَفورم جیلار)، رَسُولُ الله"صَلّ اللهُ عَلیه وسَلّم" نینگ سُنّتینَه دُشمن دیرلار. سُنّتینگ نورلارینی سؤندیرمَه گه وَبِدعَتی، ضلالتی نَشراَتمَه گه وَاَهلِ سُنّت عالِم لاری "رَحمَهم الله تَعالی" یامانلاماغَه وَآیة کریمَه لَره وَحَدیثِ شریف لَره یالنگیش مَعنی لاربَریپ، اِسلامیّتی ایچدَن ییقماغَه غیرت اَدیأرلَر.

[استانبول دأکی حقیقت کتاب اؤییمیزینگ تَمام نَشرلَری، اَهلِ سُنّت عالِم لارینگ "رَحمَهم اللهِ تَعالی" کتاب لاریندان تَرجُمَه اَدیلندیر. اؤزفِکر لَریمیزدألدیر. کتابلاریمیزینگ هَمَه سیندَه, اَهلِ سُنّت عالِم لارینگ "رَحمَهم اللهِ تَعالی" اُولاقانلیقلارینی، اُستینلیکلَرینی, جَوانلارَه اَشیتدیرماگه غیرت اَدیأریس. دُنیأدَه وَآخِرَت دَه سَعادَتَه غاویشماق اؤچین، بِیریجیک چارَه نینگ، اَهلِ سُنّت عالِم لارینگ "رَحمَهم اللهِ تَعالی" کتابلاریندَه گورکَزیلن یول بولدیغینی بیلدیریارس. بُوسَعادَتی، غُوتیلیش یولینی اِنسانلارَه تانیتماغَه اُوغراشیارس. مُونگَه غارشیلیق، هیچ بِیردُنیأ مَنفَعَتی اُویلانمَه یارس. هیچ کیمدَن بِیرزاد انتظاریمیزیوق. اَهلِ بِدعتلار، مَذهَب سیزلَر، هَردؤرلی اِسلام دُشمَنلاری، کتابلاریمیزینگ اوقیل ماسینی، نَشراَدیلمَه سینی اِیسله مأن بیلَر. کتابلاریمیزَه غارشی شَیطانی اِفترألار اَدیپ بیلَرلَر. عالِم بولمادیقلاری اؤچین، عِلمی بِیراَگسیکلیک تاپیب بیلمَه یارلَر. کتابلاردان پُول تاپیار. مَنفعتلانیارهَم دِییپ بیلمَزلَر. بُوکتابلَاربوزیقدیر. بُولاری اوقیمانگ دِییَنلَربولیار. نیرَه سی بوزیق؟ گورکَزینگ دِییلدیگیندَه، اؤیله اَشیتدیک، اؤیله میش دییارلَر. اَلحَمدُلِله! گوزی آچیق جُوانلار، بُوتَفِرقَه چیلارَه آلدانمَه یار. اوقییانلار، هَرنا کانَلیار.]

بُو یِیقیجیلاری، تَفِرقَه چیلاری هَم سؤیمَه لی دألدیر. یؤنَه, اِنسانینگ اؤزی گُناهلارینی اونیتماجاق بولیپ, اَزَلدَه اؤزحَقینَه ناحیل تَقدیراَدیلدیگینی وَ آخِر دَمینینگ ناحیلی بولجاغینی غایغیرماسی گرَکدیر. آخِرَتدَه کیمینگ کیمدَن اُستین بولجاغی، دُنیأ دَه قطعی بولیپ بیلینیب بیلینمَز. کوپ دین آدامی، کافِربولیپ جان بَریپدیر. کوپ کافِرلَرَه هَم اِیمان بیله جان بَرمَک نَصیب بولاندیر. شُووَقت، کافِره جَهنّملیک، اؤزینَه جَنّتلیک دییَن آدام، غیبی بیلدیگینی اِدِّعا اَتمیش بولار. بُوبولسَه، کُفردیر. چُونکِه، جَنّتلیک وَجَهنّم لیک بولماق آخِردَمدَه بَللی بولار. آخِردَمینگ ناحیل بولجاغینی آیَةِماق، غیبی بیلمَک بولار. اونینگ اؤچین، هیچ کیمَه تَکِبِراَتمَک جائِز دألدیر.

سؤال: (کافِره واَهلِ بِدعَتَه نَهئ مُنکراَتمَک، نَصیحت بَرمَک گرَکدیر.اؤزینی بُولاردان آشاق گورَن آدام، اولارَه ناحیللی نَصیحت بَریپ بیلَر؟ مُوندان باشغَه، عادَت اِلٰهیّه شؤیله دیرکِه، اِنسان ناحیللی یاشان بولسَه، اؤیله جان بَرر.مُونینگ تَرسی بولان هَم بولسَه، نادِردیر. َم دَه، اَللهُ تَعالی، مؤمِنلَری اؤگیاندیر، اِیمان سیزلاردان اُستین بولدیقلارینی بیلدیرمَکدَه دیر) دییلسَه، مُونگَه (جَواب) اَدیپ دییَریس کِه، اولاری سؤیمزلیگینگ گرَکلی بولماسی، اَللهُ تَعالی (سؤیمانگ!) دیدیگی اؤچین دیر. اولاردان اُستینَرأک بولدیغیمیزاؤچین دألدیر. سُلطان، کیچیجیک اوغلینی، خِدمَتچیسی بیله بِیریَره اِیبَریارقا، اوغلان موجیقلیق اَتسَه، قَهَرلانماسینی، حتّی اورماسینی اَمراَدَر. بُوهَم، اوغلان موجیقلیق اَدَندَه، مُونی اُورار. یؤنَه اُوریارقا، اؤزینینگ اوغلاندان دِگَرلیرأک بولمادیغینی بیلمَکدَه دیر. اونگَه تَکِبِراَدیپ بیلمَز. مُؤمنینگ کافِری سؤیمَئیشی, مُونگَه منگزَه یاندیر. اَللهُ تَعالی مُؤمِن لَرینگ، اؤزلَرینینگ دأل، ایمانلارینینگ اُستین بولدیغینی بیلدیردی. اِیمان کیمدَه بولسَه، اول اُستین بولار. سونگ سیزاُستینلیک، آخِردَمدَه بَللی بولار.

عِبادتینگ قیَمتلی بولماسی هَم،شَرطلارَه باغلیدیر.مُسلمان،(مالایَعنی) بیله، یَعنی فائِدَه سیززادلاربیله وَقت گچیرمَز. حَضرَتِ اَبوبَکربُویردیکِه، بیزلَر، بِیر حَرامَه دُؤشمَه قورقیسیندان اؤتری، یَتمیش حَلالی اِیشله مَکدَن ساقینیاردیک.مُونینگ اؤچین، هیچ کیم عِبادَتینَه آرقایین بولمالی دألدیر. کأن عِبادَت اَتدیگی اؤچین تَکَبُّراَتمَه لی دألدیر. عِبادتینگ قبول بولماسی اؤچین، نیّتینگ خالص بولماسی، یَعنی دینگه اَللهُ تَعالی نینگ رِضاسی اؤچین اَدیلمَه سی گرَکدیر. بُو اِخلاصی اَلدَه اَتمَک آنگساددألدیر.نَفسی تَمیزله مَک تَقوأ بیله بولار. تَقوأ,حَراملاردان ساقینماق دیمَکدیر. نَفسی تَمیزلنمَه دیک آدامینگ عِبادَتلَرینی اِخلاص بیله اَتمَه سی کوپ قیندیر.

آتابابالاری بیله، اؤوینمَک وَتَکِبِراَتمَک، جاهِللیق وَاَحمَق لیقدیر. قابیل، آدَم عَلیه السّلامینگ اوغلیتی. کَنعان، (نُوح عَلیه السّلامینگ اؤچ اوغلیندان بِیری دیر. بؤیله کی آدی یام دیر. دوغانی یافَس دین عالِمیتی. بُوبولسَه کُفردَن غُوتیلیپ بیلمَه دی.) آتاسینینگ پیغمبَربولماسی، مُونی کُفردَن غُوتارمادی. اِنسانینگ اَویندیگی آتالاری، بِیریُومریق قُوم بولدی. توپراق بیله اؤوینمَک عَقله مَعقول بولارمی؟ اولارینگ صالِح بولمالاری بیله اؤوینمَه لی دأل. اولاریالی صالِح بولجاق بولمالی، اولارینگ یولیندَه بولجاق بولمالی دیر.

عَیاللارینگ کأنی، آوادانلیقلاری بیله تَکِبِراَدَر. حال بُوکِه آوادان لیق، اِنساندَه غالیجی دألدیر، تیزگیدر. اِنسانَه مُلک بولماز. اَمانَت بولان زاد بیله تَکِبِراَتمَک، اَحمق لیقدیر. گورینیشینگ آوادانلیغی، یُورَگینگ پاکلیگی بیله، یَعنی یَغشی خُوی بیله بِیرلیکدَه بولاندَه قیمتلیدیر. یُورَگینگ پاکلیگی هَم، رَسُولُ الله نینگ سُنّتینَه اُویماق بیله بَللی بولار. اِنسانینگ یُورَگینَه، رُوحینَه، اَخلاقینَه قیمت بَریلمَه سَه، اِنسانینگ حیواندان فِرقی بولماز. حَتّی حَیوانلار دان پَست بولار. کِیربیله دولی، بوزیلان، پارچَه لانان بِیرماشین بولار. هَروَقت اِییپ اِیچمَه سی، یُوویلیپ آردیلماسی، تَعمیراَدیلمَه سی گرَکلی خَراب بولان بِیر ماشینَه منگزار. بؤیله آدامَه تَکِبِراَتمَک یاراشارمی؟ مُونینگ دینگه تَواضُع اَتمَه سی گرک بولار.

جَوان وَگویچلی بولماق بیله تَکِبِراَتمَک هَم، جاهِللیکدیر. حَیوانلارینگ حَرکت اَدَن وَحِسّ اورگانلاریندأکی قوّتلَری، اِنسانلاردان غات غات کأندیر. حَیوانلارینگ اِنسانلارَه تَکِبِراَتمَه سی گرَک بولار. هَمیشَه قوّتلی غالجاغینی، کَسَلّیگه، خَطَرَه، تَصادُفه اُوغرامایجاغینی کیم اِدّعأ اَدیپ بیلَر؟ جَوانلیغیندان، گویجیندَن، قوّتیندَن، حَتّی حَرکتیندَن، دَم آلیپ بَرمَکدَن آیریلمادیق کیشی گوریلمیشمیدیر؟ بؤیله گچیجی بولان، دَوامی بَتَرغیسغَه بولان وَحَیوانلار بیله اورتاق بولان زادلاربیله تَکِبِراَتمَک عَقله مَعقول بولارمی؟

مال بیله، اَولادبیله، مَوقِع بیله وَرُتبَه بیله تَکِبِراَتمَک، اِنسانَه هیچ یاراشماز. چُونکِه بُولار،اؤزیندَه بولان اُؤستینلیکلَر دألدیر. گلیپ گچن، اُؤزیندَه غالمادیق،اِنساندان تیزآیریلان زادلاردیر. بُولارتَربیه سیزلَردَه، یارامازآداملاردَه هَم بولار. هَم دَه اولاردَه کأنَرأکدیر.بُولاراُستینلیک بولسَه لارتی، بُولارَه غاویشیپ بیلمَه دیکلَرینگ وَغاویشیپ هَم آیریلانلارینگ، کوپ پَست آداملاربولمالاری گرَک بولارتی. مال، شَرَف وَسیله سی بولساتی، اوغری لارینگ، آزاجیق وَقت هَم بولسَه، شَرَفلی آداملار بولمالاری گرَک بولاردی.

(حِقد) هَم، تَکِبِره سَبَب بولمالی دألدیر. حِقد، لُغَت دَه کینَه تُوتماق، کینَه لی بولماق دِیمَکدیر. یُورَگیندَن دُشمَنلیق اَتمَک دیر. اؤزی بیله عَینی دَرَجَه دَه بولان وَیا اُستینَرأک بولان آدامَه قهَری گلَر. بِیرزاد اَتمَک الیدَن گلمَه دیگی اؤچین، اونگَه تَکِبِراَدَر. تواضُع اَدیلمَه سی گرَک بولان آدامَه تواضُع اَدیپ بیلمَز. اونینگ حَق سؤزلَرینی، نَصیحتلَرینی قَبول اَتمَز. هَرکیمَه غارشی اوندان اُستینَرأک بولدیغینی گورکَزجَک بولار. اونگَه آزاربَرسَه، عُذردیله مَز.

(حَسَد) هَم، تَکِبِره سَبَب بولار. اوندَه بولان نِعمت لَرینگ اوندان آیریلیپ اوزینَه گلمَه سینی ایسلار. اونینگ حَقلی بولان سؤزلَرینی وَنَصیحتلَرینی رَدّ اَدَر. اوندان بِیرزاد سوراپ اؤگرَنمَک اِیسله مَز. اُؤزیندَن یوقاری بولدیغینی بیلدیگی حالدَه، اونگَه تَکِبِراَدَر.

(رِیأ) هَم، تَکِبِراَتمَه گه سَبَب بولیاندیر. رِیأبیله، گورکی اَدیپ، تانیمادیغی آدامَه، باشغَه لارینگ یانیندَه تکِبِراَدَر. یَکِه بولان وَقتی اَتمَز. بؤیله کیشیلَرینگ تَکِبِرلَریندَن غوتیلماق اؤچین، عالِم لارینگ وَقارلی بولمالاری، شَرَف لَرینَه اُویغین اَگین باش گیمَه لَری گرَکدیر. مُونینگ اؤچین، اِمام اَعظم اَبوحَنیفَه" رَحمَه اللهُ تَعالی"، سَلله لَرینگیزاُولی بولسین وَجُبّه لَرینگیزینگ یَنگی گینگ بولسین، بُویرردی. اِنسانلارَه وَعظ وَنَصیحت اَتجَک کیشیلَرینگ تازَه، تمّیزاَگینباش گینیپ اؤزلَرینَه جَمال بَرمَه لَری عِبادَت بولار. حُرمَت اَدیلمَه سَه لَر، سؤزلَری دینگلنمَز. چُونکِه، جاهِللار، اِنسانینگ گورینیشینَه باقار. عِلمیندان، اَخلاقینان آنگلامازلار.

کوپ آدام، کِبِرلی بولدیغینینگ  فِرقینَه دألدیر. مُونینگ اؤچین، کِبِرینگ عَلامَتلَرینی بیلمَک گرَکدیر. اِیچَری گیرَندَه، هَرکیمینگ اؤزی اؤچین آیاغَه غالمالارینی سؤیَر. اؤزینَه حُرمَت اَدیلدیگینی آنگلاپ، اولارَه نَصیحت بَرمَک اِیسلان عالِمینگ، اؤزی اؤچین آیاغَه غالیندیغینی آرزُواَتمَه سی کِبِربولماز. اؤزی اوتیریپ، باشغَه لارینگ اؤزینَه غارشی آیاقدَه دُورمالارینی اِیسله مَک، تکِبِردیر. حَضرتِ عَلی"رَضی اللهُ عَنَه"، بُویردی کِه، (جهنّم لیک بِیرکیشی گورمَک ایسلان، اؤزی اوتیریپ باشغَه لارینی آیاقدَه دُوردیران آدامَه باقسین!) اَصحابِ کِرام"عَلیهَم الَرضوان"، رَسُولُ الله نی"صَلّی اللهُ عَلیه وَسَلّم"هَر زاد دان کأن سؤیِرلَرتی. گلدیگی وَقت آیاغَه غالمازلارتی. چُونکِه، آیاغَه غالینماسینی اِیسله مَه دیگینی بیلَرلَرتی. شوندَه هَم، عالِم لارگلندَه، عِلمینگ شرفینی گورکَزمَک اؤچین، آیاغَه غالماق گرَکدیر.یَحیی بِن القَطّان"رَحمَه اللهُ تَعالی"، اِیکیندی نَمازینی اوقین سونگ، مَسجدینگ مُناره سینَه دایانیپ اوتیرتی. یانینَه وَقتینینگ مَشهورعالِم لاریندان بِیرناچَه سی گلدی. اِیچلَریندَه اَحمدِ بِن حَنبل "رَحمَه اللهُ تَعالی" هَم بارتی. هَمَه سی، آیاقدَه دُوریپ حَدیث عِلمیندان سورادیلار. یَحیی، هَربِیرینینگ جَوابینی بَردی. هیچ بِیرینَه اوتیردیمَه دی. هیچ بِیری هَم، اوتیرماغَه جَسارَت اَدیپ بیلمَه دی. گوررینگلَری آقشام نَمازَه قَدَردَوام اَتدی. جَوان بولان عالِم, یاش اولی بولان جاهِل دان یوقاری اوتیرار. شاگرد اُستادیندان اُؤنگ سوزَه باشلاماز. اُستادی یوق قا، اونینگ یَرینَه اوتیرماز. یولدَه اؤنگیندَه یؤریمز. بِیرآدام، اؤزی اؤچین آیاغَه غالینماسینی سؤییان بولسَه،یؤنَه بُوسؤیگیدَن غُوتیلماق اِیسله سَه،سؤیگیسی(مَیلِ طبیعی)، یَعنی طبیعت اِیجابی بولار. ویا شیطانینگ وَسوَسَه سیندَن بولار. هَرایکیسی هَم، گُناه دألدیر. اَلیندَه دألدیر، اِرادَه سینینگ داشیندَه دیرلار.

یَکه بولیب یؤریمان، ایزیندان باشغَه لارینگ هَم گلمَه سینی اِیسله مَک، ویا اؤزی اُولاغ اُستیندَه، شاگردلَری نینگ پیادَه گیتمَه لَرنی سؤیمَک هَم کِبِرعلامَتیدیر. رَسُولُ الله "صَلّی اللهُ تَعالی عَلیه وسَلّم"، مَدینَه نینگ بقیع قبَرستانینَه گیتیاردی. بِیرناچَه کیشی گوریپ، آرقاسیندان گلدیلَر. دُوریپ اؤنگه گچمَه لَرینی اَمربُویردی. آرقالاریندان یوریدی. سَبَبی سورالاندَه، (آیاق سَسینی اَشیتدیم. قلبیمَه کِبِردَن بِیرذرّه گلمَه سین دِییپ اونینگ اؤچین بؤیله اَتدیم) بُویردی. اوزینَه کِبِرگلمز. اَصحابینَه دَرس بَرمَک اؤچین بؤیله اَتدی. اَبُودّردأ "رضیَ اللهُ تَعالی عَنَه" دِییارکِه، کِبِرلی کیشی نینگ آرقاسیندَه یؤرییَنلَرینگ سانی آرتدیقچَه، مُونینگ اَللهُ تَعالی دان اُوزاقلاش ماسی هَم آرتار.

اُستیندَه حَقّی بولانلاری، یَعنی تانیش بیلشلَرینی زیارَت اَتمَه ئیشلیک هَم کِبِرعلامَتی دیر. اؤزیندَن آشاق بولانلاری زیارَت اَتمَک تَواضُع علامَتی دیر.

یانینَه باشغَه بِیرینینگ اوتیرماسینی ایسله مَه ئیشلیک وَکَسَل لَربیله اوتیر مَائیشلیق، اؤزاؤِینینگ ایشینی اَتمَه ئیشلیک، اؤیه گرک زادلاری ساتین آلیپ اؤیه گتیرمَه ئیشلیک وَغُوللاندیغی اَگین باشی تکرارگیمَک ایسله مزلیک، هَمَه سی کِبِرعلامَتی دیر. اِیش باشیندَه اِیش اَگین باشی گیمَک اِیسله مزلیک هَم، بؤیله دیر. فَقیرلارینگ چاقیلیغینَه گیتمان، بایلارینگ چاقیلیغینَه گیتمَک هَم تَکِبِردیر. غارینداشینینگ واَولادلاری نینگ مُحتاج بولدیقلاری زادلاری تاپمائیشلیق وَدوغری سؤزی قَبول اَتمان غیغیریشماق، گُناه سینی، اَگسیکلیگینی بیلدیرَنلَره تشکّراَتمَه ئیشلیک، هَرکیمینگ یانیندَه بولسَه رِیأ بولار. هَم یَکِه قا، هَم دَه باشغَه لارینگ یانیندَه اَتسَه، کِبِربولار.

تَواضُع لی بولیپ بیلمَک اؤچین، دُنیأغَه نیرَه دَن گلدیگینی، نیرَه گه گیتجَگینی بیلمَک گرَکدیر. هیچ یوقتی. اوّلا هیچ  زاد اَدیپ بیلمَه دیک، حَرکت اَدیپ بیلمَه دیک بأبَک بولدی. اِیندی هَم، هَروَقت کَسَل بولماق، اؤلمَک قورقیسیندَه دیر. نَهآیَةِ اؤلجَک، چؤیریجَک وَتوپراق بولجاقدیر. حَیوانلارَه، مؤجَکلَره اِییم بولجاقدیر. اِعدام اوطاغینَه سوقیلیب، اِعدام اَدیلمَه وَقتینی غاراشان کیشی نینگ, اؤلیم اوطاقینَه چکدیگی اِیچ غیسدیلاریالی دُنیأ زِندانیندَه, هَردَم قاچان عَذابَه آلیپ گیدیلجَگینی غاراشیاندیر. اؤلجَک، لاش بولجاق، مؤجَکلَره اِییم بولجاق، قبَرعَذابی چکجَک، سونگرَه دِیرَلدیلیپ قِیامَت درد لَرینی چَکجَکدیر. جهنّم دَه سونگ سیز یانماق قورقیسی اِیچیندَه یاشان آدامَه تَکِبِر یاراشارمی، یوقسَه، تواضُع می؟ اِنسانلارینگ یارادیجیسی، یَتیشدیریجیسی، هَروَقت خَطَرلاردان قورییجیسی بولان وَ قِیامَت دَه حَسابَه چَکجَک، سونگ سیزعَذاب اَتجَک بولان، سونگ سیزقوّت، قُدرَت اَیّه سی بولان، مَنگزَشی، اورتاغی بولمادیق تَک حاکِم وَ قادربولان اَللهُ تَعالی،(تکِبِراَدَنلَری سؤیمَه رین، تَواضُع اَدَنلَری سؤیَه رین) بُویریار. عاجز، اَلیندَن هیچ بِیرزاد گلمَه یان ذَواللی اِنسانَه بُولاردان قَیسینی اَتمَک یاراشار؟ عَقلی باشیندَه بولان، اؤزینی وَرَبّینی تانیان کیشی، هیچ تَکِبِراَدیپ بیلَرمی؟ اِنسان، پَس لیگینی، عاجِزلیغینی، رَبّینَه غارشی هَروَقت اِظهاراَتمَک مَجبوریتیندَه دیر. مُونینگ اؤچین، هَروَقت، هَریَردَه عجزینی گورکَزمَه سی، تواضُعَلی بولماسی گرَکدیر. اَبوسُلیمان دارانی "رَحمَه اللهُ تَعالی" دییارکِه، (تَمام اِنسانلار، مَنی بولیشیمدان بَتَررأک آشاقلاماق، حَقارَت اَتمَک اِیسله سَه لَر، مُونی اَدیپ بیلمزلَر. چُونکِه، هَر کیمینگ، حَقارت درجه لَری نینگ اِینگ آشاغیدیر دِییپ فِکر اَدیپ بیلجَکلَریندَن پَسرأک بولدیغیمی بیلیارین). اِنسان، اؤزینی هَرکیمدَن، حَتّی شیطاندان، فِرعَوندان پَسرأک فِکراَدیپ بیلَرمی؟ چُونکِه، بُواِیکیسی [وَستالین، مائو وَچولیقلاری یالی اِسلام وَاِنسان دُشمَنی بولان ظالِم لار] کافِرلَرینگ اِینگ یامانلاری دیر. تانگریلیق دَعواسی اَدَن، اِیسله دیگینی اَتمَه لَری اؤچین میلیونلارچَه اِنسانی اؤلدیرَن وَشکنجه آستیندَه اَنگرَدَنلَرینگ، کافِرلَرینگ اینکی پَسی بولدیقلاری قطعی دیر. اَللهُ تَعالی، بُولارَه غَضَب اَدیپدیر، کُفرینگ اِینگ یارامازینَه دُوشیریپدیر. مانگَه بولسَه، مَرَحمَت اَدیپ, اِیمان وَهِدآیَةِ اِحسان اَدیپدیر. اِیسلَه سَه تی مُونینگ ترسینی اَدَردی. اَلحَمدُلِله، اَتمَه دی. مُونینگ بیله، بِیرلیکدَه، بُویاشیمَه گلیانچَه، کوپ گُناه اِیشله دیم. هیچ کیمینگ اَتمَه دیگی یامانلیقلاری اَتدیم. آخِرقی دَمی مینگ ناحیل بولجاغینی هَم بیلمَه یارین، دِییپ تواضُع اَتمَه سی گرَکدیگینی، اؤزی اؤزینَه آنگلاتمالیدیر.

حَدیثِ شریف لَردَه بُویریلدی کِه: (اَللهُ تَعالی، تَواضُع لی بولماغی مانگَه اَمراَتدی. هیچ بِیرینگیز، هیچ بِیرکیشی گه تَکِبِراَتمانگ!) ذِمّی دِییلن غیرِمُسلم وطنداشلارَه وآزن بیله [پاسپورت بیله] گلن خارجی تُجّارلارَه، اَجنبی ایش اَرباب لارینَه وَ تُوریست لَره هَم، تَکِبِراَتمزلیگینگ گرَکدیگی، بُو حدیث شریف دَن آنگلانماقدَه دیر. هَراِنسانَه تَواضُع اَتمَک گرک بولانسونگ، اولارَه خیانَت اَتمَک، اینجیتماق هیچ جائزدألدیر.

[دارُالحَرب دَه بولان کافِرلَرینگ ماللارینَه، جانلارینَه، عِرضلارینَه، نامُوسلارینَه اَل اُوزاتماق، اول یَردَه هَم اوغریلیق، غارَت چیلیق اَتمَک، جان یاقماق، کافِرلَرینگ هَم قانونلارینَه غارشی دُورماق، اِدارَه چیلَرینَه حَقارَت اَتمَک، حُضورسیزلیق، غاریشیقلیق چیقارماق، دَولتَه بولان بَرگیسینی بَرمَزلیک، نَقل واسِطَه لارینگ کرایَه لارینی بَرمَزلیک وَ اِسلامینگ شَرَفینَه وَگوزل اَخلاقینَه یاراشمایان قایسی بِیر یارامازحَرکت اَتمَکلیگینگ جائزبولمادیغی، بُوحَدیثِ شَریف دَن وَیوقاردأکی یازیغلی آچیقلاماسیندان هَم آنگلانیاندیر. کافِرمَملکت لَردأکی مَسیحی قانونلارینَه غارشی دُورمازلیق، اولاری اُولوالامراَدیپ تانیماق دیمَک دألدیر. اَللهُ تَعالی غَه عِصیانَه سَبَب بولجاق اَمرلَره غارشی دُوریلماز. اولوالاَمرینگ هَم، کافِرلَرینگ هَم، بؤیله اَمرلَرینَه غارشی عِصیان اَدیلمز. حُکومَتَه، قانونلارَه غارشی دُورماق، نیرَه دَه بولسَه بولسین، فِتنَه چیقماسینَه سَبَب بولار. فِتنَه گه سَبَب بولماق حَرامدیر. فِقهی کتابلاردَه، اِکراه قِسمیندَه وَمُحمّد مَعصُوم "رَحمَةُ اللهِ عَلیه" نینگ اؤچینجی جِلد،۵۵ لَنجی مَکتوبیندَه، مُونینگ آچیقلاماسی باردیر. بِیرکیشی، اِسلامی مَملکت دَه وَیا دارُالحَرب دَه، یَعنی کافِریووردیندَه، پیغمبَریمیزینگ "صلّی اللهُ عَلیه وَسَلّم" بُواَمرینَه اَویمان، کافِرلَرَه غارشی هَم اَدَبسیزلیک، داشغینلیق اَداسَه، اولارینگ اِداره لَرینَه غارشی گلیپ جُرم اِیشله سَه، گُناه کاربولیشی یالی، اِسلامیّتی وَمُسلمانلاری تَمام دُنیأنینگ گوزینَه اُوریشاق وَحشی، یابان اِنسانلار اَدیپ تانیتمیش بولار. اِسلامیّتَه اُولاقان خِیانت اَتدیگی بولار.

جِهاد،(اَمرمَعروف وَنَهی عَنِ المُنکَر) دیمَکدیر. بُوجهاد اِیکیگه آیریلار: بِیرینجیسی، کافِرلَرَه اِسلامیّتی تانیتماق، اولاری کُفر فَلاکتیندَن غوتارماق دیمَکدیر. اِیکینجیسی، مُسلمانلارَه عِلمِ حاللارینی اؤگرتمَک، اولارینگ حَرام اِیشله مَه لَرینَه مانِع بولماقدیر. بُولارینگ هَرایکیسی هَم، اؤچ شکلدَه اَدیلَر. بِیرینجیسی، بَدن بیله اَتمَکدیر. بَدن بیله یَعنی هَردؤرلی حَرب واسِطَه لاری بیله جِهاد اَتمَک، اِسلامیّتدَن خبَرلاری بولمانی، باشغَه لاردان گورمَک بیله وَیا ظالِم لارینگ، اِستَعمارجیلارینگ باسغیلاری وَشکنجَه لَری وَآلدامالاری بیله کُفره چکیلن ذَواللی لارَه اِسلامیّتی بیلدیرماگه مانِع بولان دیکتاتورلَره، اَمپریالیست گویچلَره غارشی بولار. اِینگ مودَرن حَرب واسِطهَ لاری بیله اُوریشیپ، بُو ظالِم دیکتاتورلارینگ، اَمپریالیست لَرینگ گویچلَری، قوّتلَری یوق اَدیلیپ، بُولارینگ پنجَه لَری، باسغیلاری آستیندَه اَنگرَشَن ذَواللی مِلّت لَر اَسارَت دَن، غُوللیقدان غوتاریلار. بُولارَه اِسلامیّت اؤگرَدیلیپ، سؤیَه سؤیَه مُسلمان بولمالاری تکلیف اَدیلَر. قبول اَتمَه سَه لَر، مُسلمانلاربیله بِیرلیکدَه دینَ اِسلامینگ عادِل، حَریت چی ودَنگلیک اَمر اَدَن اَمرلَری بیله، مُسلمانلاربیله عَینی حَقلارَه مالِک بولیپ وَاؤز دینلارینینگ اِیجابلارینی وَعِبادَتلَرینی آزادجَه اَتمَک صُورتی بیله یاشامالارینَه آزن بَریلَر. بُوصَلاحلی جِهادی، مُحارِبانی دِینگه دولَت اَدَر. یَعنی دَولتینگ عَسکری، دِفاع قوّتلَری اَدَر. دَولتینگ اَمری، خبَری، آزنی بولمان هیچ بِیرمُسلمانینگ کافِرلَرَه حَمله اَتمَه سی، اَشقیألیق اَتمَه سی جائِزدألدیر. دَولتینگ صُلح اَتدیگی کافِرلَردَن بِیرینی اُؤلدیرَن مسُلمانی، دینِ اِسلام اِینگ آغیرجزأ بیله جزألاندیریاندیر. گوریلیارکِه، دینِ اِسلام دَه، جهاد دِیمَک، مَملکتلَری ییقماق، اِنسانلاری اؤلدیرمَک دِیمَک دألدیر. اِنسانلارَه اِسلامیّتی تانیدیپ، اؤزاؤزلَریندَن سؤیَه سؤیَه مُسلمان بولمالارینَه غیرت اَتمَک دیمَکدیر. پیغمبَریمیز"صلی اللهُ عَلیه وَسلّم" وَ اَصحاب کِرام "رضی اللهُ تَعالی عنَهم اَجمعین" وَ حَقیقی مُسلمان بولان اِسلام دَولت لَری، مَثَلاً عُثمانی لار، هَمیشَه بؤیله جهاد اَتدیلَر. گویچ سیز، مدافعَه سیزاِنسانلارَه حَمله اَتمَه دیلَر. بُواِنسانلارَه اِسلامیّتینگ غاویش دیریلماسینَه، تانیدیلماسینَه مانِع بولان، اِسلام دُشمَنی، کافِر دیکتاتُورلاربیله، اَمپریالیست لَربیله وَمُسلمان آدیندأکی اَهل بِدعَت وَ تَفِرقَه جیلاربیله حَرب اَدیپ، بُولارینگ اِستَعمارچی، خُورلاییجی گویچلَرینی یوق اَتدیلَر. بُوشِکنجَه چی گویچلَرینگ آشاغیندَه اَنگران اِنسانلاری غُوتاریپ حُرِّیَته غاویشدیردیلار. اولارَه اِسلامیّتی اؤگردیپ، اؤزاؤزلَریندَن سؤیَه سؤیَه حَقیقی مُسلمان بولمالارینَه، اَبَدی سَعادَتَه غاویشمالارینَه سَبَب بولدیلار.

اِسلامی دَولتینگ، اِسلامی عَسکرینگ، اِیکینجی وَظیفَه سی مُسلمانلاری وَدینِ اِسلامی یوق اَتمَک اؤچین، اِسلامی مَملکتلَره حَمله اَدَن کافِرلَرَه وَساپیق اینانچلی تَفِرقه جیلارَه غارشی جهاد اَدیپ، مُسلمانلاری وَ دینِ اِسلامی غوریماقدیر. اَللهُ تَعالی، اِنفال سُورَه سیندَه، اِسلامی دَولتینگ، کافِرمَملکتلَردَه چیقاریلان اُوریش اَصلحَه لارینی تحقیق اَدیپ، اؤگرنیپ، بُولارینگ هَمَه سینینگ، صُلح وَقتیندَه چیقاریلماسینی اَمراَدیأر. بُولاری چیقارمادیق بِیرَحکومَت، اِسلامیّتَه اَویمادیق بولار. دُشمَنلارینگ حَمله لَرینَه جَواب بَریپ بیلمان، مُونگلَرچَه مسلمانینگ شهید بولماسینَه وَاِسلامیّتینگ ضعیفلاماسینَه سَبَب بولار.

اِسلامی جهادینگ اِیکینجی شَکلی، هَرَحیللی نَشروَاسِطَه سی بیله اِسلامیّتی اِنسانلارَه نَشراَتمَک، اَشیتدیرمَکدیر. بُوجِهادی، اِسلام عالِم لاری اَدر وَاِسلامی دَولتینگ کُمَگی وَ گوزله مَه سی بیله اَدیلَر.عَصریمیزدَه اِسلام دُشمَنی بولان کافِرلَر، میسیونَرلَر، مَصُونلار، کُمونیستلَروَمَذهب سیزلَر، هَرَحیللی نَشر اورگانلاری بیله اِسلامیّتَه حَمله اَدیأرلَر. یالانلاربیله، اِفترألاربیله اِنسانلاری، حتّی جاهِل مُسلمانلاری آلداپ، دینِ اِسلامی یوق اَتجَک بولیارلَر. شُووَقت، مَسیحی لارینگ, اون بِیرسوراغ اُوداشدیریپ، تَمام اِسلامی مَملکت لَره آلیپ باردیقلارینی ۱۹۹۲یِیلیندَه خبَرآلدیق. بِنگلادیش دأکی اِسلام عالِم لاری، بُولارَه جَواب یازیپ، پاپالاری رَذیل اَدیپتی لَر. اِستانبولدأکی(حَقیقَت کتاب اؤیی)، بُوجَوابلاری، (اَلاَکآزیبُ الجَدیدَةُ الخِریستیانیّه) آدی بیله, (الصّراطُ المُستقیم) آدلی کتابَه عِلاوَه اَدیپ, تَمام دُنیأغَه اِیبَریپ دُوراندیر. (قاضِیانی), یَعنی اَحمَدی لَروَ(بَهائی لَر) وَ(مَودودی چیلَر) وَ(جَماعَت تبلیغ چیلار)وَ(سَلَفی چیلَر),مَذهَب سیرلَروَ(وَهّابی لَر), قُرآن کریم دَن وَحَدیثِ شریف لَردَن یالنگیش وَبوذیق مَعنیلارچیقاریب، اِسلامینگ دوغری یولیندان آیریلیارلَر. بُوساپیق لارینگ جوشقینلیق اَدَنلَری کافِر[اَللهُ تَعالی غَه دُشمَن] بولیارلَر. بُولارینگ هَمَه سی نَشریولی بیله، کتابلار، مَجموعَه لار، رِساله لَرچیقاریپ وَرادیُو لار بیله بوذیق اِنانیشلارینی نَشراَدیأرلَر. مُونی اَتمَک اؤچین میلیونلار صَرف اَدیأرلَر. بِیریاندان، (اَهلِ سُنّت) وَیا(سُنّی) دِییلن حقیقی مُسلمانلاری آلداپ اِسلامیّتی اِیچَردَن ییقیارلَر. باشغَه طَرَفدان هَم, اِسلامیّتی تَمام دُنیَأغَه یالنگیش شکِلدَه تانیتیارلَر. مُسلمان بولماق اِیسلان خارِجیلار، بُودُرلی پُروپاگندَه لَرینگ غارشی سیندَه نامَه اَتجَک لَرینَه آنگلاری چاشیار. یا, مُسلمان بولماقدان گچیارلَر، وَیا یالنگیش، بوذیق بِیریوله گیریپ، مُسلمان بولدیق لارینی ساییارلَر.

اِسلامینگ ِایچ وَداش دُشمَنلاری نینگ ییقیجی، آلداییجی پُروپاگندَه لَرینَه غارشی اَهلِ سُنّت عالِم لارینگ، حَقیقی مُسلمانلیغی یَعنی مُحمّدعَلیه السَّلامینگ وَاَصحابِ کِرامینگ "رَضی اللهُ تَعالی عنَهم اَجمعین" یولینی، نَشرواسِطَه لاری بیله تَمام دُنیأغَه نَشراَتمَه لَری، شُو وَقتی میزینگ اِینگ قیمتلی جِهادی دیر.

جِهادینگ اوچینجی قِسمی، دُعأ بیله اَدیلن جِهاد دیر. تَمام مُسلمانلارینگ بُوجِهادی اَتمَه لَری فَرض عَین دیر. بُوجهادی اَتمزلیک، اُولاقان گُناه بولار. بُوجهادی اَتمَک، جِهادینگ بِیرینجی وایکینجی قِسم لارینی اَدَنلَره دُعأ اَتمَک بیله بولار. لَشکرغزأ, لَشکر دُعأ نینگ کُمگینَه مُحتاجدیر. اِخلاص بیله اَدیلن دُعأ حتماً قبول بولار.

جِهادینگ یوقاریدَه یازیغلی اؤچ قِسمینی هَم، اَللهُ تَعالی نینگ مَدَدینَه اِینانیپ [دایانیپ] وَ دینینگ اَمرلَرینَه اُوییپ اَدَنلَره، اَللهُ تَعالی حَتماً مَدَد اَدَر. جِهادَه حاضِرلانمان، گرَکلی بولان اِینگ تازَه چیقان صَلاحلاری، قوّتلَری اؤنگچَه دَن تأمین اَتمان، اَیشلَه مأن، بِیربِیریمیزبیله دوستلیق اَتمان, اوتیردیغی میزیَردَه اَدیلن دُعألاری اَللهُ تَعالی قبول اَتمَز. دُعأنینگ قبول بولماسی اؤچین، اؤنگچَه سَبَب لَرینَه یابیشماق گرَکدَیر. تَوَکّل هَم بؤیله دیر. جِهاددَه مُؤفّق بولماق اؤچین، اِسلامیّتَه اُویمانینگ گرَکدیگینی بیلدیردیک. اِسلامیّت، جِهادَه اؤنگچَه دَن حاضِرلَنمَه گی اَمر اَدیأر. جِهادینگ بِیرینجی قِسمینی اَدیپ بیلمَک اؤچین، اِینگ مُودَرن جنگ واسِطَه لارینینگ هَردُؤرلیسینی اؤنگچَه دَن حاضِرله مَک وَبُولارینگ ناحیلل غُوللانیلدیغینی اؤگرَنمَک وَقُوماندانَه, حکومَتَه تابع بولماق، تَفِرقَه چیلیق اتمَزلیک گرکدیر. قُوّت قُوماندانلیقلارینگ وَقف لارینَه هَرمُسلمانینگ اَلیندَن گلدیگی قَدَرکأن پول هدِیّه اَتمَه لَری گرَکدیر. جِهادینگ ایکیلنجی قِسمینی اَدَن اَهلِ سُنّت عالِم لاره وَبُولارَه غاراشان وَقف لارَه، مُؤسّسَه لَره هَم یاردام اَتمَک، مال بیله جِهاد اَتمَک بولار. بَدَن بیله وَمال بیله, پُول بیله جِهاد اَدَنلَره، اَللهُ تَعالی قِیامَت دَه جَنّتی وَعدَه اَدیأر.عَلی مُحمّد بلخی،ﻫ ق۱۴۱۱دَه چاپ بولان، فارسی(مُفتیُّ مُجاهِد) آدلی کتابیندَه جهادی اُوزینجَه آنگلاتماقدَه دیر.]

حَدیثِ شریف دَه، (نِعمتَه غاویشانلاردان، تَواضُع گورکَزنلَره وَاؤزلَرینی ناقِص بیلن لَره وَحلالدان غازانیپ، خَیرلی یَردَه خَرچ اَدَنلَره وَ فقه عِلمی بیله حِکمَتی یَعنی تَصوّفی بِیرلشدیرنلَره وَحلالَه حَرامَه دِقّت اَدَنلَره وَغریبلارَه مَرَحمَت اَدَنلَره وَایشلَرینی اَلله رِضاسی اؤچین اَدَنلَره وَخُویی گوزل بولا نلارَه وَهیچ کیمَه یامانلیق اَتمَه دیکلَره وَعِلمی بیله عَمَل اَدَنلَره وَمالینینگ کوپینی دارغادیپ, گپی نینگ کوپینی گیزلانلَره بوشلیقلاربولسین) بُویریلدی.

آدام اویناماق اؤچین وَمُنافِقلیق اَدیپ، رِیأ اَدیپ، مالَه, مَوقِع غَه غاویشماق اؤچین وَیاحتّی قورقی دان اَدیلن تَواضُع هَم, یامان خُوی دیر. بُو یامان خُوی دان غُوتیلماق اؤچین، مُونگَه سَبَب بولان یامانلیقلاردان غُوتیلماق گرَکدیر. بؤیله یامان سَبَب لَردَن غُوتیلان کیشینینگ تَواضُعی, یَغشی خُوی بولار.